Đến với vùng đất xã Ô Long Vĩ, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang, đây là khu vực gặp nhiều khó khăn trong canh tác lúa do đất bị nhiễm phèn, đi kèm với tập quán canh tác truyền thống của bà con là sạ dày nên chịu ảnh hưởng của sâu bệnh. Cộng thêm giá cả phân bón, thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) tăng cao khiến lợi nhuận sau mỗi vụ lúa của bà con nông dân không đạt như mong đợi.
Nông dân Cao Văn Long Ân ở xã Ô Long Vĩ tham gia mô hình canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu vụ đông xuân 2021 - 2022 do Trung tâm Khuyến nông An Giang triển khai. Sau khi được các nhà khoa học chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật về canh tác lúa, vụ mùa vừa qua ông khá hài lòng khi tiết giảm đáng kể chi phí sản xuất.
“Theo tập quán cũ, trước đây gia đình tôi sạ từ 120 - 130 kg/ha, giờ đây sạ cụm theo mô hình canh tác thông minh, lượng giống đã giảm khoảng 50%, chỉ còn 65 kg/ha. Bên cạnh đó, giảm phân, giảm được thuốc BVTV, góp phần bảo vệ môi trường, lợi nhuận kinh tế cao”, ông Cao Văn Long Ân đánh giá.
So với phương pháp sạ lan phổ biến hiện nay, mô hình sử dụng máy sạ cụm, gieo sạ theo cụm, hàng như ruộng cấy, máy có thể điều chỉnh được khoảng cách giữa các hàng, các cụm và số lượng hạt giống ở mỗi cụm theo yêu cầu của từng mùa vụ canh tác.
Qua kết quả triển khai mô hình thực nghiệm tại một số hộ nông dân ở xã Ô Long Vĩ, ưu điểm nổi trội của phương pháp sạ cụm là lượng giống tối thiểu sử dụng chỉ từ 40 - 60 kg/ha so với phương pháp sạ lan lượng giống sử dụng phổ biến lên đến từ 120 - 150 kg/ha, góp phần tiết giảm đáng kể lượng hạt giống.
Trên nền phân bón tự do và bón phân theo tập quán của địa phương thì mô hình sạ cụm cho năng suất 7,2 tấn/ha, cao hơn 0,7 tấn/ha so với năng suất của mô hình sạ lan chỉ đạt 6,5 tấn/ha (tăng 11% về năng suất lúa). Về lợi nhuận đạt được, đối với mô hình sạ cụm cho lợi nhuận 19,4 triệu đồng/ha, cao hơn 2,4 triệu đồng/ha so với lợi nhuận của mô hình sạ lan cùng bón phân tự do hiện có trên thị trường chỉ đạt 17 triệu đồng/ha (tăng 14% về hiệu quả kinh tế).
Không ai có thể làm thay cho nông dân được
PGS.TS Mai Thành Phụng - Phó Chủ tịch Hội làm vườn Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam chỉ rõ: Không ai có thể làm thay cho nông dân được nếu nông dân không chủ động ứng dụng những giải pháp đồng bộ khoa học kỹ thuật. Nông dân nói cho nông dân nghe là một cách thuyết phục nhất. Điểm nhấn trong canh tác thông minh là cuối cùng phải đảm bảo tiền lời nhiều nhất.